Untitled-1

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလ အတြင္း က်င္းပဖို႔ ျပင္ဆင္ထားပါတယ္။ လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပတဲ့ အခါ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္သူေတြ အေနနဲ႔ လြတ္လပ္မႈ၊ မွ်တမႈ ရွိေရးဟာ အေရးႀကီးသလို၊ ဒီအခ်က္ေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အနာဂတ္ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး အေျခအေနကို အဆံုးအျဖတ္ ေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခု ေလာေလာဆယ္ အေျခအေနမွာ ႏိုင္ငံတကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သုေတသီေတြ၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြ အေနနဲ႔ “ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆုိင္ရာ ပဋိပကၡ၊ အဓိကရုဏ္း၊ ရုန္းရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္ပြားမႈေတြ ေပၚေပါက္ႏိုင္တယ္” လုိ႔ ထင္ျမင္ၾကပါတယ္။

လက္ရွိ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေန၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆိုင္ရာ ပဋိပကၡ ျဖစ္တန္ေျခ အစရွိတဲ့ ကိစၥေတြနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းၿပီး University of Oslo မွာ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံ ပါရဂူသင္တန္း တက္ေရာက္ေနတဲ့ ကိုစိုးျမင့္ေအာင္နဲ႔ ေတြ႔ဆံု ေမးျမန္းထားပါတယ္။ ကိုစိုးျမင့္ေအာင္ဟာ တေကာင္းႏိုင္ငံေရးေလ့လာမႈအဖြဲ႔ရဲ႕ ဒါရိုက္တာဘုတ္အဖြဲ႔၀င္ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမာင္က်ပ္ခိုး – ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္း အတြင္းမွာ အစိုးရ အေနနဲ႔ ေက်ာင္းသား သပိတ္၊ အလုပ္သမား သပိတ္ေတြကို အင္အားသံုး ၿဖိဳခြင္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ၿဖိဳခြင္းတဲ့ အခါမွာ စြမ္းအားရွင္ လို႔ ယူဆရတဲ့ အဖြဲ႔ေတြကို ထည့္သြင္း အသံုးခ်ၿပီး ၿဖိဳခြင္းခဲ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အစိုးရ အဖြဲ႔၀င္ေတြ အေနနဲ႔ ဒီအခ်က္ကို ျငင္းဆို ေပမယ့္ ျပည္သူ အမ်ားစုကေတာ့ မယံုၾကည္ၾကပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ ျပည္သူ အခ်ိဳ႕ အေနနဲ႔ လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လက္ရွိ အာဏာရ ပါတီ ဒါမွမဟုတ္ အစိုးရ အဖြဲ႔၀င္ေတြ အေနနဲ႔ စြမ္းအားရွင္ ဒါမွမဟုတ္ အလားတူ အဖြဲ႔အစည္းေတြကို အသံုးခ်ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈေတြ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္တယ္လို႔ ယူဆေနၾကပါတယ္။ ဦးစိုးျမင့္ေအာင္ရဲ႕ ထင္ျမင္ ယူဆခ်က္ကို သိပါရေစခင္ဗ်။

ကိုစိုးျမင့္ေအာင္  – ဆႏၵျပတာကို တံု႕ျပန္ႏိုင္တဲ့နည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ လမ္းေၾကာင္းကို သြားေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ လူထုဆႏၵျပတယ္ ဆိုတာ ေရွာင္လႊဲလို႔ မရတဲ့ ကိစၥပါပဲ။ လူထု အေနနဲ႔ လိုအပ္ခ်က္ ရွိလို႔ လမ္းေပၚထြက္ၿပီး ဆႏၵျပၾကရင္ အစိုးရ အေနနဲ႔ အတတ္ႏိုင္ဆံုး သိမ္ေမြ႔တဲ့ နည္းလမ္းေတြကုိ အသံုးျပဳၿပီး ေျဖရွင္းရမယ့္ တာ၀န္ ရွိပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံေရး ပြင့္လင္းစ ျပဳလာတဲ့ အခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႔ကို စြမ္းရည္ ျမွင့္တင္ေရး သင္တန္းေတြ ေပးေနတာ ရွိေနပါၿပီ။ ဒီသင္တန္းေတြမွာ ရဲအေနနဲ႕ လုပ္သင့္တာ၊ မလုပ္သင့္တာေတြလဲ ပါမွာပဲ။ လူျမင္ေကာင္းရုံ ဟန္ျပေလာက္ပဲ လုပ္ျပတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဘယ္ဟုတ္မလဲ။

ေနာက္ဆံုး ညွိႏႈိင္းလို႔ မရေတာ့တဲ့ အေျခအေန ေရာက္ၿပီ ဆုိရင္ေတာင္ အစိုးရ အေနနဲ႔ ျငင္သာ သိမ္ေမြ႔စြာနဲ႔ ေျဖရွင္းဖို႔ သင့္ပါတယ္။ ေဟာင္ေကာင္ ေက်ာင္းသား သပိတ္၊ Occupy Wall Street သပိတ္ေတြမွာ ဆိုရင္ သပိတ္သမားေတြ အေနနဲ႔ ၿမိဳ႕တြင္း အခ်က္အျခာက်တဲ့ ေနရာေတြ၊ စီးပြားေရး အေဆာက္အအံုေတြ အနီးတစ္၀ိုက္မွာ ရက္ရွည္ တပ္စြဲၿပီး ဆႏၵျပတာကို သက္ဆုိင္ရာ အစိုးရေတြအေနနဲ႔ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ရုပ္ပ်က္ ဆင္းပ်က္ နည္းေအာင္ ေျဖရွင္းခဲ့တာကို ေတြ႔ရမွာပါပဲ။

လက္ပံတန္းမွာ တပ္စြဲေနတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြကို ႏွိမ္ႏွင္းတဲ့ ကိစၥကေတာ့ အဆံုးသတ္မွာ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္လံုးကို အက်ိဳး မရွိေစတဲ့ လုပ္ရပ္ ျဖစ္သြားတာေပါ့။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ ေလးပြင့္ဆိုင္ ေတြ႔ဆံုေရးမွာ ညႈိႏႈိင္းခဲ့တဲ့ အခ်က္ေတြ ေအာင္ျမင္ၿပီလား၊ မေအာင္ျမင္ဘူး ဆိုတာ ျပည္သူေတြ အေနနဲ႔ မသိရေတာ့ဘူး။ အစိုးရ အေနနဲ႔ ကတိက၀တ္ကို ဘယ္ေလာက္ လိုက္ေလ်ာမယ္ ဆိုတာ ျပည္သူ အေနနဲ႔ မသိရေတာ့ဘူး။

တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူေတြကို ဖမ္းဆီး ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားတဲ့ ကိစၥ တစ္ခု ထပ္ၿပီး တိုးလာပါတယ္။ ဒီလို အၾကမ္းဖက္ နည္းလမ္း သံုးၿပီး ေျဖရွင္းတာ မွန္ကန္တဲ့ နည္းလမ္း မဟုတ္သလို ျပႆနာကို ေျပလည္ေအာင္ ေျဖရွင္းေပးမွာလည္းမဟုတ္ဘူး။

အဆိုးဆံုး အခ်က္ကေတာ့ သပိတ္ၿဖိဳခြင္းမႈေတြမွာ စြမ္းအားရွင္လို႔ ယူဆရတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြကို တရားဥပေဒအရလို႔ အေၾကာင္းျပၿပီး ထည့္သြင္း အသံုးျပဳတာ၊ ေနာက္ၿပီး လက္ပံတန္း ၿဖိဳခြင္းမႈမွာ ရဲတပ္ဖြဲ႔ အင္အားကို အလြန္အမင္း သံုးစြဲခဲ့တာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ဘက္နဲ႔ တစ္ဘက္ ယံုၾကည္မႈ နည္းပါးတဲ့ အေျခအေနမွာ ဒီလို လုပ္ရပ္ေတြေၾကာင့္ အစိုးရနဲ႔ ျပည္သူ၊ အစိုးရနဲ႔ ေက်ာင္းသား၊ အစိုးရနဲ႔ လူမ်ိဳးစုအဖဲြ႕ အစရွိတဲ့ အင္အားစုေတြ အၾကား ယံုၾကည္မႈကို ပိုၿပီး ေလ်ာ့နည္း သြားေစပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အသြင္ ကူးေျပာင္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကိုပါ အမ်ားႀကီး အဟန္႔အတား ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပႏိုင္ေရး အတြက္ေတာ့ ျဖစ္စဥ္မွာ ပါ၀င္ ပတ္သက္သူေတြ အေနနဲ႔ သတင္းစာ၊ လူမႈ မီဒီယာေတြ ကေန တစ္ဆင့္ ျပႆနာ ျဖစ္ပြားေစမယ့္  ကိစၥေတြ၊ လႈံ႔ေဆာ္ ျဖန္႔ခ်ိတာကို ဆင္ျခင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အစိုးရ အေနနဲ႔ ပိုၿပီး တာ၀န္ ရွိပါတယ္။ မယံုတစ္၀က္၊ ယံုတစ္၀က္နဲ႔ ခရီးဆက္ေနရတဲ့ အခ်ိန္မွာ အစိုးရ အေနနဲ႔ အေျပာ တစ္မ်ိဳး အလုပ္ တစ္မ်ိဳး မျဖစ္ေအာင္ ပိုၿပီး ဆင္ျခင္ရမယ့္ တာ၀န္ ရွိပါတယ္။

ေမာင္က်ပ္ခိုး – အခု ေလာေလာဆယ္ အေျခအေနမွာ ႏိုင္ငံတကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သုေတသီေတြ၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြ အေနနဲ႔ “ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆုိင္ရာ ပဋိပကၡ၊ အဓိကရုဏ္း၊ ရုန္းရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္ပြားမႈေတြ ေပၚေပါက္ႏိုင္တယ္” လုိ႔ ထင္ျမင္ၾကပါတယ္။ ကိုစိုးျမင့္ေအာင္ အေနနဲ႔ ဘယ္လို ထင္ျမင္ ယူဆပါသလဲ။

ကိုစိုးျမင့္ေအာင္  – ေရြးေကာက္ပြဲ အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္ျခင္း၊ မျဖစ္ျခင္းဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္စဥ္မွာ ပါ၀င္ ပတ္သက္တဲ့ လူပုဂၢိဳလ္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ အေပၚမွာ အမ်ားႀကီး မူတည္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္စဥ္မွာ ပါ၀င္တဲ့ လူပုဂၢိဳလ္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ အေနနဲ႔ ျပႆနာ ေပၚေပါက္ခဲ့ရင္ ဘယ္လို ေျဖရွင္းနည္းမ်ိဳးနဲ႔ ေျဖရွင္းၾကသလဲ ဆိုတဲ့ အခ်က္က အေရးႀကီးပါတယ္။ ေစ့စပ္ညိွႏိႈင္း ေဆြးေႏြးၿပီး ေျဖရွင္းမွာလား။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ အၾကမ္းဖက္ အင္အားသံုးၿပီး ေျဖရွင္းသလား ဆိုတာေပါ့။ ဒီအေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။

ေမာင္က်ပ္ခိုး – လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲေၾကာင့္ လက္ရွိ အေျခအေနဟာ ပိုၿပီး ဆိုးရြားသြားႏိုင္သလုိ ပိုၿပီး ေကာင္းလာတာလည္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို အက်ပ္အတည္း ကာလမွာ ျမန္မာ ျပည္သူလူထု အေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ ေအာင္ျမင္စြာ က်င္းပႏိုင္ေရး အတြက္ ဘယ္လိုမ်ား ပါ၀င္ ပံ့ပိုးႏိုင္မလဲ။ ျပည္သူလူထု အေနနဲ႔ လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲ လြတ္လပ္မႈ၊ မွ်တမႈ ရွိေရးအတြက္ ဘယ္လိုမ်ား ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မလဲ။ ရပ္ရြာ အေျချပဳ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေရး ဆိုင္ရာ ဘက္မလိုက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ အေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ လြတ္လပ္မႈ၊ မွ်တမႈ ရွိေရးနဲ႔ ၾကံ့ခိုင္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ ထြန္းကားေရးမွာ ဘယ္လို ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မလဲ ဆိုတာကို သိပါရေစ ခင္ဗ်။

ကိုစိုးျမင့္ေအာင္ – ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနက ျပည္သူေတြ အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး ျဖစ္စဥ္မွာ ပါ၀င္လာဖို႕ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ရွိေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး ျဖစ္စဥ္နဲ႔ ျပည္သူေတြနဲ႔ နိစၥဓူ၀ ရွင္သန္ လႈပ္ရွားမႈေတြ ဆက္စပ္မႈ အားနည္းေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြ အေနနဲ႔လည္း လူမႈအဖြြဲ႔အစည္းေတြ၊ ျပည္သူေတြနဲ႔ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံမႈ အပိုင္းမွာ အဆက္ျပတ္ေနသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ လူထုကို လိုရင္ေခၚလိုက္မယ္ဆိုၿပီး သံုးတာမ်ိဳးေတြပဲ ျဖစ္ေနတယ္။

ဒီလိုပဲ အစိုးရ ယႏၱရား အေနနဲ႔ကလည္း ျပည္သူ အမ်ားစုနဲ႔ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံမႈ နည္းပါးေနတယ္။ လက္ရွိ ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးမႈ၊ မူ၀ါဒ ခ်မွတ္မႈ အစရွိတဲ့ ကိစၥေတြဟာ အထက္တန္းလႊာ လူတန္းစား အတြင္းမွာပဲ ေဆာင္ရြက္ေနသလို ျဖစ္ေနၿပီး ျပည္သူ အမ်ားစုနဲ႔ အလွမ္း ကြာေ၀း ေနပါတယ္။ တတိယလိႈင္းျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးတို႕ ဘာတို႕ဆိုတာ သိမွ မသိၾကတာ။ စိတ္ဝင္စားၾကတာလဲ မေတြ႕ရဘူး။

ႏိုင္ငံေရး ျဖစ္စဥ္မွာ ႏိုင္ငံသား အားလံုး တက္တက္ ႂကြႂကြနဲ႔ ပါ၀င္ေရး အတြက္ ႏိုင္ငံသား အားလံုး ေဆာင္ရြက္ရမယ့္ တာ၀န္ ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ိဳးသား တိုင္းျပည္ တည္ေဆာက္ေရး (Nation Building) မွာ ျပႆနာ ရွိေနပါတယ္။

ေနာက္ဆံုး က်င္းပခဲ့တဲ့ စည္ပင္ ေရြးေကာက္ပြဲကို ျပန္ၾကည့္ရင္ေတာ့ အားရစရာ မေကာင္းလွဘူး။ တခ်ိဳ႕  ဆိုရင္ စည္ပင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ရွိမွန္းေတာင္ မသိတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ အသိေပး လႈပ္ရွားမႈေတြ  ေဆာင္ရြက္တာလည္း နည္းပါတယ္။ ဒီေတာ့ကာ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ျပည္သူေတြ အေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ အတိုင္းအတာ အထိ စိတ္၀င္စားၾကမလဲ၊ မဲ ေပးၾကမလဲ ဆိုတာ အေရးႀကီးပါတယ္။

ျပည္သူေတြ အေနနဲ႔ မဲဆႏၵျပဳေရး ထြန္းကားေစဖို႔ ဆိုတာကလည္း လက္ရွိ ႏိုင္ငံေရး ျဖစ္စဥ္ အေပၚ ယံုၾကည္မႈနဲ႔ ဆက္စပ္ ေနပါတယ္။ Formal Institution လို႕ေခၚတဲ့ အသြင္သ႑ာန္ အဖဲြ႕အစည္းေတြ တည္ေဆာက္ရုံနဲ႔ ယံုၾကည္မႈ တိုးတက္လာေအာင္ လုပ္လို႔  မရႏိုင္ပါဘူး။ လူထုအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး ျဖစ္စဥ္မွာ ဘယ္ေလာက္ အတိုင္းအတာ အထိ စီးေမ်ာ ပါ၀င္တယ္ ဆိုတာက အေရးႀကီးပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ အေနနဲ႔ မၾကာခင္ကပဲ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးနဲ႔ ပက္သက္တဲ့ က်င့္၀တ္ေတြ ထုတ္ျပန္လိုက္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ လာမယ့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူေတြရဲ႕ အခန္းက႑က အင္မတန္ အေရးႀကီးပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ သူတို႔ အေနနဲ႔ ပါ၀င္ခဲ့ေပမယ့္ လႈပ္ရွားခြင့္ရတဲ့ အေျခအေနက ကန္႔သတ္ခ်က္ အေတာ္မ်ားမ်ားရွိခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြြဲမွာ Free and Fair လြတ္လပ္ၿပီး မွ်ွတေရး ဆိိုတာထက္ Credible ယံုၾကည္လက္ခံႏိုင္တဲ့ေရြးေကာက္ပဲြ ျဖစ္ေရးကို ပိုၿပီး အေလးေပး ေဆာင္ရြက္ၾကမယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပဲြဟာ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့ စံႏႈန္းေတြနဲ႕ ဘယ္ေလာက္ ကိုက္ညီမႈရွိသလဲ ဆိုတာမ်ိဳးေပါ့။

ျပည္တြင္းေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာသူေတြ အေနနဲ႔ စနစ္တက် ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာခြင့္ရလာတဲ့နည္းတူ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာရာမွာ ပါတီစဲြ၊ ပုဂၢိဳလ္စဲြကင္းရမယ္။ ဘက္လိုက္မႈမရွိရဘူးဆိုတာလဲပါလာၿပီ။ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပဲြကေတာ့ ေရြးေကာက္ပဲြႀကီးလဲျဖစ္တယ္။ ေထာင္နဲ႕ခ်ီတဲ့ေနရာေတြ၊ မဲဆႏၵနယ္ေတြအတြက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ သူတို႕ရဲ႕အခန္းက႑ဟာ အရင္ကထက္ အေရးပါလာမွာပါ။

ေမာင္က်ပ္ခိုး – ေရြးေကာက္ပြဲ ကေန အျပဳ သေဘာ ေဆာင္တဲ့ ရလဒ္ေတြ ေပၚထြန္းေရးနဲ႔ အနိဌ သေဘာေဆာင္တဲ့ ရလဒ္ေတြ ျဖစ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆုိင္ရာ ပဋိပကၡ၊ အဓိကရုဏ္း၊ ရုန္းရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္တန္ေျခနဲ႔ ပက္သက္ၿပီး ကိုစိုးျမင့္ေအာင္ရဲ႕ အျမင္ကို သိပါရေစခင္ဗ်။

ကိုစိုးျမင့္ေအာင္ – ၿပီးခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္ ပဋိပကၡ ျဖစ္တာ နည္းပါး ပါတယ္။ လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာလည္း ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္သူေတြ ပါ၀င္ၾကမွာပါပဲ။ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္ ပဋိပကၡ ျဖစ္တန္ေျခထက္ စာရင္း ေရြးေကာက္ပြဲ ဆုိင္ရာ မသမာမႈ ျဖစ္ပြားမႈက ပိုၿပီး အေလးထား ေစာင့္ၾကည့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမာင္က်ပ္ခိုး  – လက္ရွိ အာဏာရ ပါတီ အတြင္းမွာလည္း အာဏာ လက္မလႊတ္လိုတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္ေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီ အာဏာ လက္မလႊတ္လိုသူေတြ အေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ သူတို႔ရဲ႕ အာဏာ စည္းစိမ္ကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနၿပီလို႔ ေတြးျမင္တာ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ေဆြးေႏြး ေပးပါဦးခင္ဗ်။

ကိုစိုးျမင့္ေအာင္ – ဖြဲ႔စည္းပံု  အေျခခံ ဥပေဒ အရ လႊတ္ေတာ္ အတြင္းမွာ တပ္မေတာ္သား ကိုယ္စားလွယ္ (၂၅) ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိေနတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ဟာ လက္ရွိ အာဏာ တည္ရွိပံုကို အေျပာင္းအလဲ ႀကီးႀကီးမားမား ျဖစ္ေစႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ယူဆပါတယ္။ လက္ရွိ အာဏာရ ပါတီရဲ႕ အေနနဲ႔ လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ စိုးရိမ္စရာ ေကာင္းေလာက္တဲ့ အေနအထားေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ပါတီတစ္ခုတည္းရဲ႕ အာဏာကို တစ္ေနရာထဲမွာ ကြက္မၾကည့္ရင္ ေျပာတာပါ။ အာဏာရ အသိုင္းအ၀ိုင္း အေနနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး အင္အား အေပၚမွာ ယံုၾကည္မႈ ရွိရင္၊ လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အျပတ္အသတ္ ရႈံံးနိမ့္စရာ အေၾကာင္း မရွိဘူးလို႔ ယူဆထားရင္ မသမာမႈေတြ ျဖစ္ပြားဖို႕အေျခအေန နည္းပါး ပါတယ္။

ေမာင္က်ပ္ခိုး – လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ကေန ထြက္ေပၚလာမယ့္ အေကာင္းဆံုး ရလဒ္ေတြကို ေမွ်ာ္္လင့္ထားရမွာ ျဖစ္သလို အဆိုးဆံုး ရလဒ္ေတြ ၾကံဳလာခဲ့ရင္ ေျဖရွင္းဖို႔ရာ အခုအခ်ိန္က စၿပီး ေတြးထားသင့္တယ္ပါတယ္။ အဆိုးဆံုး အေျခအေနနဲ႔ ၾကံဳရရင္ ျပည္သူလူထုနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ အေရး လႈပ္ရွား ေဆာင္ရြက္သူေတြ အေနနဲ႔ ပဋိပကၡေတြကို ဘယ္လို ေျဖရွင္းသင့္ပါသလဲ။

ကိုစိုးျမင့္ေအာင္ – တခ်ိဳ႕ ႏိုင္ငံေတြမွာ တရားစီရင္ေရးဘက္က တရားခံုရုံးက ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္္အေနနဲ႔ ရပ္တည္တာ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္နဲ႔ေတာ့ ကြာျခားတဲ့ အခ်က္ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာက ျပႆနာ ျဖစ္ခဲ့ရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ကို တိုင္ၾကားၿပီးမွ ခံုရုံး ထပ္ၿပီး ဖြဲ႔ရတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျပည္သူေတြ အေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ အေပၚမွာ ယံုၾကည္မႈ နည္းပါးတာလည္း ရွိေနတယ္။

အဆိုးဆံုး အေျခအေနနဲ႔ ၾကံဳခဲ့မယ္၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ခဲ့မယ္ ဆိုရင္လည္း တရား ဥပေဒ အရ ေျဖရွင္းရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆိုင္ရာ ဥပေဒေတြ၊ နည္းဥပေဒေတြ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြရွိတယ္ဆိုေတာ့ ျပႆနာ ျဖစ္ခဲ့ရင္ ဥပေဒလမ္းေၾကာင္းအရ ေျပာဆို ရွင္းလင္းရမယ့္ အေနအထားပါ။

ေမာင္က်ပ္ခိုး – လက္ရွိ အင္အားႀကီး ပါတီႏွစ္ခု ျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္နဲ႔ ၾကံ့ခိုင္ေရးပါတီရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈ အေျခအေနကို ကိုစိုးျမင့္ေအာင္ အေနနဲ႔ ဘယ္လို ျမင္ပါသလဲ ခင္ဗ်။

ကိုစိုးျမင့္ေအာင္ – ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ အေနနဲ႔ ျပည္သူ လူထုနဲ႔ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံမႈမွာ အားနည္းေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြ အေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး မူ၀ါဒေတြကို လူထု သိရွိေအာင္ ခ်ျပရမယ့္ တာ၀န္ ရွိသလို ျပည္သူလူထုရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ကို တစိုက္မတ္မတ္ နားစြင့္ၿပီး တာ၀န္ယူ ေျဖရွင္းရမယ့္ တာ၀န္ ရွိပါတယ္။

အတိုက္အခံ ပါတီႀကီး ျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အေနနဲ႔ ျပည္သူနဲ႔ ထိေတြ႔တဲ့ အပိုင္းမွာ အားနည္းခ်က္ ရွိေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ၾကံ့ခိုင္ေရးပါတီ အေနနဲ႔ေတာ့ မဲဆြယ္စည္းရုံးေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ကိစၥေတြမွာ နည္းနည္းေလး ပိုၿပီး သိေနတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ သံုးသပ္မိပါတယ္။

အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အေနနဲ႔ေတာ့ ပါတီ ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အရွိန္အ၀ါ အေပၚမွာ အထူးပဲ မွီခို ေနရတာေပါ့။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြ အေနနဲ႔  မူ၀ါဒနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကိစၥေတြကို ျပည္သူ လူထု သိရွိေအာင္ ခ်ျပတဲ့ အပိုင္းမွာ အားနည္းခ်က္ ရွိေနပါတယ္။

ေမာင္က်ပ္ခိုး – ႏိုင္ငံေရးပါတီ အမ်ားစုမွာ ဘ႑ာေရး အခက္အခဲ ရွိေနပါတယ္။ ဘ႑ာေရး အခက္အခဲေၾကာင့္ မဲဆြယ္စည္းရုံးေရး၊ ျပည္သူနဲ႔ဆက္ဆံေရးမွာ အားနည္းတာ ရွိေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ အေနနဲ႔ ပါတီေတြ လည္ပတ္ လႈပ္ရွားဖို႔ မတည္ ရန္ပံုေငြ ခ်ထားေပးဖို႔ လိုမယ္ ထင္ပါသလား။ ဒီကိစၥနဲ႔ ပက္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးေပးပါဦး။

ကိုစိုးျမင့္ေအာင္ – တခိ်ဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ မဲဆြယ္စည္းရုံးတဲ့ အခါမွာ အဆင္ေျပေအာင္၊ တန္းတူရည္တူ ပါ၀င္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ေအာင္ ႏိုင္ငံေတာ္က ဘ႑ာေရး ရန္ပံုေငြ ခ်ေပးတာ၊ ေရြးေကာက္ပြဲ အသံုးစရိတ္နဲ႔ ပက္သက္ၿပီး စည္းမ်ဥ္းကန္႕သတ္တာ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ မဲဆြယ္စည္းရုံးေရး အတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္ ဘ႑ာေငြ ခ်ေပးမႈ မရွိေသးပါဘူး။ ဒီလို လုပ္မယ္္ ဆိုရင္ လႊတ္ေတာ္ အတြင္း ဆံုးျဖတ္ရမွာ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရားေတြမွာ ျပင္ဆင္ရမယ့္ ကိစၥေတြ အမ်ားႀကီး ရွိတာေၾကာင့္ ခ်က္ခ်င္း ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ဘူးထင္ပါတယ္။ လက္ရွိအေျခအေနမွာေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ဘ႑ာနဲ႕ အရင္းအျမစ္ေတြကို တစ္ဖက္လွည့္နည္းနဲ႕ အလဲြသံုးတာမ်ိဳးေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ ေထာက္ျပၾကဖို႕လိုပါတယ္။

ေမာင္က်ပ္ခိုး – ဟုတ္ကဲ့ခင္ဗ်။ ဒီလို မဲဆြယ္ စည္းရုံးေရးမွာ ဘ႑ာေရး အခက္အခဲ ရွိတာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြ အေနနဲ႔ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္တာ၊ တစ္နည္း ေျပာရရင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြ အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကို အသံုးျပဳၿပီး စီးပြားေရး ၾသဇာ ခ်ဲ႕ထြင္တဲ့ ကိစၥမ်ိဳးေတြ လုပ္လာတာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္မလား ခင္ဗ်။ ဒီလို ျဖစ္ခဲ့ရင္ ဘယ္လို နည္းလမ္းေတြ အသံုးျပဳၿပီး တန္ျပန္ ေျဖရွင္းႏိုင္မလဲ ဆိုတာ သိပါရေစ ခင္ဗ်။

ကိုစိုးျမင့္ေအာင္ – ဒီလုိ ျဖစ္လာခဲ့ရင္ ေျဖရွင္းရမယ့္ အပိုင္းႏွစ္ပိုင္း ရွိပါတယ္။ တစ္ခုကေတာ့ ဥပေဒ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္း ျပဌာန္းတဲ့ အပိုင္းေပါ့။ ေနာက္တစ္ပိုင္းကေတာ့ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းေတြ အသက္၀င္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္တဲ့ က႑ေပါ့။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ျပန္လည္ က်င္းပ ျဖစ္တာ သိပ္မၾကာေသးပါဘူး။

၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ၊ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာလည္း ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြအမ်ားစုက မယံုမရဲ ၀င္ပါခဲ့ရတာပဲ။ ဒီေတာ့ အခု လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲ အေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး ျပင္ဆင္စရာ ရွိတဲ့ ကိစၥေတြကို ျပင္ဆင္သြားရမွာပါပဲ။ ဒီလို ဥပေဒေတြ၊ လုပ္ထံုးေတြ ျဖစ္ေပၚဖို႔ ဆိုတာက ေရြးေကာက္ပြဲ လည္ပတ္မႈ အနည္းဆံုး ႏွစ္ႀကိမ္ သံုးႀကိမ္ ေဆာင္ရြက္ၿပီးမွ လုပ္လို႔ ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမာင္က်ပ္ခိုး
ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၃၇၆ တန္ခူးလဆန္း (၁၁) ရက္၊ တနဂၤလာေန႔။ ခရစ္ႏွစ္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ မတ္ ၃၀။